Rào cản lớn nhất không phải là luật, mà là nỗi sợ chi phí
Mục tiêu đạt 2 triệu doanh nghiệp vào năm 2030 của Việt Nam phụ thuộc rất lớn vào việc chuyển đổi hàng triệu hộ kinh doanh cá thể thành doanh nghiệp chính thức. Tuy nhiên, nhiều hộ kinh doanh vẫn “níu chân” ở mô hình cũ vì lo ngại gánh nặng thuế và chi phí tuân thủ khi trở thành doanh nghiệp: sổ sách kế toán, hóa đơn điện tử, báo cáo thuế và nghĩa vụ pháp lý gia tăng.
Nhận diện được rào cản này, giai đoạn 2026–2027 ghi nhận hàng loạt chính sách ưu đãi thuế được ban hành nhằm gỡ bỏ nỗi sợ chi phí, tạo động lực để hộ kinh doanh tự tin “lột xác”.
Những con số ưu đãi cụ thể
Theo các quy định hiện hành, doanh nghiệp nhỏ và vừa đáp ứng điều kiện có thể được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) trong 3 năm kể từ ngày được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu. Doanh nghiệp thành lập mới trên cơ sở chuyển đổi từ hộ, cá nhân kinh doanh có tổng doanh thu năm không quá 50 tỷ đồng được miễn thuế TNDN trong 2 năm liên tục kể từ khi phát sinh thu nhập chịu thuế. Đặc biệt, doanh nghiệp mới thành lập có tổng doanh thu năm từ 1 tỷ đồng trở xuống được miễn thuế TNDN theo Nghị định số 141/2026/NĐ-CP.
Bên cạnh thuế TNDN, Quốc hội đã quyết định giảm 30% số thuế TNDN phải nộp của kỳ tính thuế năm 2026, đồng thời hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có tổng doanh thu năm 2026 và 2027 dưới 10 tỷ đồng được đề xuất giảm 30% thuế thu nhập cá nhân. Về phí và lệ phí, hộ chuyển đổi được miễn lệ phí đăng ký doanh nghiệp lần đầu và miễn phí công bố nội dung đăng ký doanh nghiệp lần đầu.
Góc nhìn thực tế: “Chuyển đổi không chỉ để giảm thuế”
Một hộ kinh doanh thực phẩm tại Cần Thơ sau khi chuyển thành công ty TNHH không chỉ được miễn thuế 2 năm đầu mà còn tiếp cận được gói vay ưu đãi để mở rộng kho lạnh, nhờ đó doanh thu tăng 40% trong năm đầu tiên hoạt động dưới mô hình doanh nghiệp. Câu chuyện cho thấy ưu đãi thuế chỉ là điểm khởi đầu; lợi ích dài hạn nằm ở tư cách pháp nhân độc lập, khả năng ký hợp đồng lớn và tiếp cận các nguồn lực tài chính chính thức.
Điều kiện để chính sách “đến đúng người, đúng lúc”
Dù ưu đãi đã có, nhiều hộ kinh doanh vẫn chưa biết hoặc chưa tin vào quy trình chuyển đổi. Do đó, bên cạnh chính sách thuế, cần đẩy mạnh tư vấn tại chỗ, hỗ trợ kế toán – pháp lý miễn phí trong giai đoạn đầu và đơn giản hóa thủ tục để việc “lên doanh nghiệp” trở thành lựa chọn tự nhiên, thay vì một bước ngoặt đầy rủi ro.